Đưa trí tuệ nhân tạo phục vụ bảo tồn văn hóa: Thanh niên làm chủ công nghệ, lan tỏa bản sắc Việt

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng, văn hóa – yếu tố cốt lõi làm nên bản sắc dân tộc – đang đứng trước cả cơ hội lẫn thách thức. Dự thảo “Đề án Thanh niên tham gia bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam giai đoạn 2024–2029” cho thấy một cách tiếp cận mới: lấy thanh niên làm chủ thể, lấy công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) làm công cụ để bảo tồn, quảng bá và phát huy giá trị văn hóa Việt.

Lãnh đạo cấp cao trực tiếp trải nghiệm công nghệ số, thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Theo dự thảo đề án, thay vì chỉ tập trung vào việc khôi phục, lưu giữ truyền thống theo phương thức cũ, lực lượng thanh niên được khuyến khích tận dụng thế mạnh công nghệ để “kể lại” văn hóa bằng ngôn ngữ của thời đại số. AI có thể được ứng dụng để phục dựng làn điệu dân ca, số hóa trang phục truyền thống, nhận diện đặc trưng văn hóa các dân tộc, hay kể chuyện dân gian thông qua chatbot dành cho thế hệ trẻ.

Bên cạnh đó, các nền tảng số, ứng dụng di động và bản đồ văn hóa số tích hợp AI được kỳ vọng trở thành không gian trải nghiệm văn hóa sống động. Tại đây, người dùng có thể tiếp cận thông tin theo vùng miền, sở thích cá nhân, tham gia trò chơi tương tác về lễ hội, phong tục, ẩm thực dân tộc – những yếu tố từng bị xem là “khó tiếp cận” với giới trẻ.

Giải pháp AI do doanh nghiệp Việt phát triển thu hút sự quan tâm của lãnh đạo và giới chuyên gia

Nhiều chuyên gia văn hóa cho rằng, công nghệ từng bị xem là nguyên nhân làm phai nhạt giá trị truyền thống, nhưng nếu được sử dụng đúng hướng, đây lại là công cụ hữu hiệu để văn hóa lan tỏa mạnh mẽ hơn. Vấn đề cốt lõi là mọi sản phẩm công nghệ phải bám rễ từ văn hóa dân tộc, tránh sao chép, lai căng hoặc thương mại hóa hời hợt.

Không dừng ở truyền thông, đề án còn mở ra hướng đi cho khởi nghiệp văn hóa. Thanh niên được khuyến khích phát triển game dân gian, thời trang lấy cảm hứng từ họa tiết truyền thống, du lịch cộng đồng số hóa trải nghiệm hay sản xuất nội dung số với sự hỗ trợ của AI. Thực tiễn cho thấy, nhiều người trẻ ở vùng cao đã bước đầu thành công khi kết hợp công nghệ, mạng xã hội và bản sắc văn hóa để phát triển kinh tế, đồng thời quảng bá hình ảnh địa phương.

Việc đưa trí tuệ nhân tạo phục vụ bảo tồn văn hóa không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà là chiến lược dài hơi nhằm trao quyền cho thanh niên – lực lượng sáng tạo và năng động nhất – trở thành người giữ lửa và lan tỏa văn hóa Việt trong kỷ nguyên số. Khi thanh niên làm chủ công nghệ, văn hóa truyền thống sẽ có cơ hội sống động và bền vững hơn.

Hãy cùng chung tay ủng hộ và tham gia các sáng kiến công nghệ – văn hóa, để mỗi người trẻ trở thành một “đại sứ số”, góp phần gìn giữ và lan tỏa bản sắc Việt Nam cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Trung Hieu (TH)