Con ngựa đắt giá nhất Việt Nam, được coi là bảo vật quốc gia

Ra đời năm 1990, bức sơn mài Gióng khắc họa hình tượng Thánh Gióng cưỡi ngựa bay về trời. Con ngựa trong tranh không mang dáng vẻ đời thường mà có tới tám chân, thân hình uốn lượn, vừa mạnh mẽ vừa siêu thực. Hình tượng này được giới nghiên cứu xem là “mật mã Đông Sơn”, kết tinh từ họa tiết trống đồng, điêu khắc đình làng và tư duy tạo hình hiện đại.

Bức tranh được phân tích theo tỉ lệ vàng.

Năm 1990, tác phẩm đoạt giải Nhất Triển lãm Mỹ thuật Toàn quốc và được Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam sưu tầm ngay sau đó. Nhiều năm sau, khi mang đi triển lãm tại Anh, Gióng được phía bảo hiểm định giá tới một triệu USD – con số hiếm hoi với tranh Việt. Đến năm 2017, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định công nhận tác phẩm là bảo vật quốc gia.

Theo các nhà nghiên cứu, Gióng đánh dấu bước cách tân lớn của sơn mài Việt Nam khi kết hợp trang trí dân gian với tư duy lập thể, tạo nên nhịp điệu mạnh mẽ và hào khí dân tộc. Ít ai biết, tác phẩm ấy được thai nghén từ đời sống lặng lẽ của Nguyễn Tư Nghiêm trong căn phòng chỉ khoảng 10 m² ở Hà Nội, nơi ông miệt mài nghiên cứu mỹ thuật cổ và đi tìm con đường sáng tạo riêng.

Ngày nay, “con ngựa tám chân” không chỉ là biểu tượng nghệ thuật mà còn là minh chứng cho sức sống bền bỉ của văn hóa Việt trong hội họa hiện đại.

Giữa nhịp sống đương đại, việc gìn giữ và nhìn lại những bảo vật như Gióng không chỉ để chiêm ngưỡng cái đẹp, mà còn để hiểu sâu hơn căn cốt văn hóa dân tộc và giá trị của sáng tạo Việt Nam.

Trung Hieu (TH)