Journaling – Cách giới trẻ lưu giữ kỷ niệm đầy sáng tạo

Không khó để bắt gặp hình ảnh những cuốn sổ dày cộp, bìa cứng, bên trong là những trang giấy không đều màu, loang mực, xen lẫn chữ viết tay và đủ loại chất liệu cắt dán. Đó là journaling – một thú vui đang âm thầm lan tỏa trong đời sống của nhiều bạn trẻ như một cách lưu giữ kỷ niệm rất riêng. Khi mọi khoảnh khắc đều có thể được chụp lại chỉ bằng một cú chạm, journaling chọn cho mình con đường ngược lại: chậm hơn, thủ công hơn và cũng nhiều cảm xúc hơn.

Cách đây gần hai năm, tôi từng chia sẻ về journaling như một phương pháp rèn luyện tư duy tích cực. Khi ấy, tôi đã duy trì thói quen ghi chép cá nhân được hơn một năm. Tính đến hiện tại, hành trình viết cho bản thân đã tròn ba năm – ba năm không vì mục tiêu hoàn thiện câu chữ, không để ai đọc hay đánh giá, mà đơn giản chỉ để giải tỏa và sắp xếp lại những suy nghĩ rối bời. Từ trải nghiệm cá nhân ấy, tôi nhận ra journaling không đơn thuần là viết nhật ký, mà là một cách để con người lắng nghe chính mình trong im lặng.

Xét về mặt ngôn ngữ, “journal” trong tiếng Anh vốn chỉ những ghi chép mang tính thường xuyên, lặp lại theo thói quen. Về bản chất, journaling cũng là viết, nhưng là viết không giới hạn. Không có khuôn mẫu bắt buộc, không có ranh giới rõ ràng giữa chữ và hình, giữa ký ức và cảm xúc. Tùy vào mục đích, journaling có thể mang nhiều hình thức khác nhau: ghi chép công việc, nhật ký du lịch, nhật ký nghệ thuật hay đơn giản là những mảnh suy nghĩ vụn vặt được gom lại theo ngày tháng. Chính sự tự do ấy đã khiến journaling trở nên hấp dẫn, đặc biệt với giới trẻ – những người luôn tìm kiếm không gian để thể hiện bản thân theo cách ít áp lực nhất.

Trong kỷ nguyên số, khi mạng xã hội chiếm phần lớn thời gian rảnh rỗi, journaling lại nổi lên như một lựa chọn mang tính “chữa lành”. Thay vì dành hàng giờ lướt màn hình và tiếp nhận thông tin một chiều, nhiều bạn trẻ chọn cách ngồi xuống với giấy bút, một tách cà phê và vài giờ yên tĩnh hiếm hoi. Hoạt động tưởng chừng đơn giản này lại giúp giảm căng thẳng một cách hiệu quả. Việc tập trung cắt dán, sắp xếp hình ảnh và ghi chép cảm xúc buộc tâm trí phải chậm lại, rời xa những xao động thường trực của đời sống hiện đại.

Khác với nhật ký chữ nghĩa truyền thống, journaling ngày nay mang đậm tính thị giác. Những trang giấy không còn được lấp đầy bằng dòng chữ ngay ngắn mà trở thành một “bức tranh ghép” của ký ức. Người làm journaling có thể sử dụng bất cứ thứ gì gợi nhớ đến một khoảnh khắc: tấm vé xem hòa nhạc, bức ảnh ngả màu, lá thư cảm ơn, mảnh bọc nilon có hoa văn đẹp, hoa khô, vải vụn hay thậm chí là một mẩu giấy báo cũ. Mỗi vật liệu đều mang theo câu chuyện riêng, và khi được đặt cạnh nhau, chúng tạo nên một dòng ký ức không cần quá nhiều lời giải thích.

Có những kỷ niệm không dễ diễn đạt bằng câu chữ. Một buổi chiều cà phê cùng bạn bè, một chuyến đi ngắn ngày hay một khoảnh khắc rất nhỏ nhưng khiến lòng vui suốt cả ngày. Thay vì cố gắng viết lại đầy đủ bằng lời, journaling cho phép ký ức được kể bằng hình ảnh và cảm xúc. Chỉ cần nhìn vào trang giấy, người viết đã có thể “quay lại” thời điểm ấy, cảm nhận lại không khí, âm thanh và cả tâm trạng của mình khi đó.

Nhiều người băn khoăn rằng mình không giỏi viết lách thì có phù hợp với journaling hay không. Thực tế, journaling không sinh ra để đánh giá khả năng viết. Đây là không gian riêng tư, nơi người viết được quyền sai chính tả, viết dở, viết ngắn hay thậm chí không viết gì cả. Có những bạn trẻ chia sẻ rằng họ đến với journaling không phải để viết hay hơn, mà để học cách sắp xếp suy nghĩ rõ ràng hơn. Khi ý nghĩ được “đặt xuống” trang giấy, đầu óc cũng trở nên nhẹ nhõm và mạch lạc hơn trong đời sống hàng ngày.

Một giá trị khác của journaling nằm ở việc giúp con người sống chậm lại và quan sát kỹ hơn những điều tưởng như rất đỗi bình thường. Để có chất liệu cho cuốn sổ của mình, người viết bắt đầu chú ý đến những chi tiết nhỏ: một mảnh giấy gói quà, một chiếc vé xe, hay màu nắng buổi chiều chiếu qua khung cửa. Trong thế giới sáng tạo của journaling, những vật dụng tưởng chừng bỏ đi lại trở thành chất liệu quý giá. Cái đẹp không còn nằm ở sự cầu kỳ, mà ở khả năng cảm nhận và trân trọng khoảnh khắc.

Giữa bối cảnh công nghệ ngày càng “vô cảm hóa” các mối tương tác, journaling trở thành một cách nuôi dưỡng đời sống tinh thần. Việc tự tay tạo nên một cuốn nhật ký giúp cảm xúc được biểu đạt phong phú và chân thật hơn, thay vì chỉ gói gọn trong những dòng trạng thái ngắn ngủi trên mạng xã hội. Journaling, vì thế, không chỉ là một thú vui sáng tạo mà còn là một phương thức đối thoại nội tâm, giúp con người hiểu mình hơn và dịu dàng hơn với chính mình.

Suy cho cùng, journaling không đòi hỏi điều kiện cầu kỳ hay chi phí lớn. Chỉ cần một cuốn sổ, vài vật dụng nhỏ và sự kiên nhẫn dành cho bản thân, bất kỳ ai cũng có thể bắt đầu. Trong những ngày cuối đông không có kế hoạch đi xa, hoặc khi bạn đang tìm kiếm một cách giải tỏa áp lực nhẹ nhàng, journaling có thể là lựa chọn lý tưởng – một cách lưu giữ ký ức không ồn ào nhưng đủ sâu để ở lại lâu dài.

Hãy thử dành một buổi chiều cho journaling: tắt thông báo điện thoại, mở một bản nhạc nhẹ và để ký ức dẫn lối trên từng trang giấy. Biết đâu, bạn sẽ tìm thấy không chỉ những kỷ niệm cũ, mà còn một phiên bản bình yên hơn của chính mình.

Nguyễn Hồng Linh